Czerwona wstążka. Część I

Kolorowe wstążki w kształcie odwróconej litery V (V jak victory) w XX wieku stały się symbolami wspierania osób zmagających się na co dzień z różnymi trudnościami i chorobami. Czerwona wstążka była jednym z pierwszych użytych w tym celu symboli w latach 80. Wówczas w ten właśnie sposób ludzie zaczęli wyrażać swoją solidarność z osobami zakażonymi HIV i chorujących na AIDS. Czerwona wstążka do dziś przypomina nam o tym, że zwycięstwo nad wirusem nie zostało jeszcze odniesione, a potencjalne ryzyko zakażenia nim dotyczy każdego z nas. Mimo wielu starań podejmowanych przez badaczy i pewnych sukcesów na tym polu (np. w opracowywaniu skutecznych leków pozwalających na wieloletnie życie z HIV), wirus HIV, jak i choroba, którą wywołuje, nadal nie są możliwe do całkowitego wyleczenia.

HIV – wirus, AIDS – choroba

HIV to skrót, którego używa się na oznaczenie ludzkiego wirusa upośledzenia odporności. Wirus ten atakuje i – w efekcie – zaburza działanie systemu odpornościowego. System ten ma za zadanie ochronę organizmu przed infekcjami i chorobami. Wirus HIV działa wewnątrz ludzkich komórek. Osłabia w ten sposób funkcjonowanie systemu odpornościowego i może doprowadzić do jego całkowitego zniszczenia. W konsekwencji człowiek zakażony wirusem zaczyna coraz częściej chorować na różnego rodzaju choroby. Jeżeli przez wiele lat nie bada się i nie wie, że jest jego nosicielem, a co za tym idzie – nie przyjmuje odpowiednich leków, z czasem wirus HIV może wywołać w jego organizmie nieuleczalną chorobę. AIDS, bo o niej mowa, to zespół nabytego upośledzenia odporności. System odpornościowy człowieka chorującego na AIDS nie działa i nie jest w stanie obronić organizmu przez wszechobecnymi wirusami i bakteriami. Dzięki szerokiemu dostępowi do testów wykrywających obecność HIV w organizmie oraz podejmowaniu odpowiedniego leczenia obecnie coraz mniej osób choruje na AIDS.

Choć wiedza na temat wirusa HIV jest dziś bardzo szeroka, nadal istnieje wiele mitów na jego temat, które sprzyjają wykluczaniu, dyskryminacji i uprzedzeniom do osób żyjących z HIV/AIDS, przyczyniając się do przeżywania przez nich wielu trudnych i bolesnych sytuacji.

To, co nieznane wywołuje lęk…

Niektórzy stronią od kontaktu z osobami żyjącymi z HIV/AIDS w obawie przed zakażeniem. Tymczasem wirusem HIV można zakazić się wyłącznie wtedy, gdy płyny ustrojowe zawierające wirus HIV (takie jak: krew, ślina z krwią, wymiociny z krwią, sperma, wydzielina z żeńskich narządów płciowych, mleko z piersi matki) przedostaną się do organizmu drugiej osoby przez uszkodzoną skórę lub błony śluzowe.

Nie zakazisz się zatem HIV bawiąc się, ucząc, przebywając w tym samym pomieszczeniu czy siedząc przy tym samym stole z osobą zakażoną. Śmiało możesz korzystać ze wspólnej zastawy stołowej, gotować w tych samych garnkach, myć się w tej samej łazience i korzystać z tej samej toalety (pamiętaj przy tym, aby używać tylko własnej szczoteczki do zębów czy maszynki do golenia). Możesz również bez ryzyka dotykać osoby zakażonej HIV, trzymać ją za rękę, przytulać czy całować. Zwyczajne pocałunki również są bezpieczne, ponieważ poprzez samą ślinę nie dochodzi do zakażenia wirusem.

Trzymaj się faktów

Zakażenie wirusem HIV przez kichnięcie czy ukąszenie komara to kolejne mity, które działają na ludzką wyobraźnię i lęki, a nie mają jednocześnie związku z prawdą. Przerwanie ciągłości skóry, które następuje w trakcie ukąszenia komara, nie wpływa na rozprzestrzenianie się wirusa. W ciele komara ulega on bowiem degradacji. W związku z tym HIV nie ma sposobności do namnożenia się. Ponadto, skomplikowana budowa aparatu gębowego komara uniemożliwia przedostanie się wirusa do krwi człowieka. Narząd kłująco-ssący komara składa się z kilku części (m.in. pary żuwaczek i szczęk służących do przekłuwania skóry). W głównej części narządu biegną dwa równoległe kanały. Jednym z nich komar wprowadza ślinę do organizmu człowieka, drugim natomiast pobiera krew. W związku z tym, wirus nie ma więc możliwości przedostania się do śliny owada wprowadzanej w trakcie ukąszenia.

            Wirusem HIV można zakazić się tylko na trzy sposoby:

  1. Podczas ciąży, porodu lub karmienia piersią – dotyczy płodu, niemowląt i małych dzieci, których matka żyje z HIV/AIDS.
  2. Poprzez kontakt z krwią osoby zakażonej HIV – dotyczy osoby w każdym wieku, która np. zostanie ukłuta zanieczyszczonym sprzętem do wykonywania tatuażu.
  3. Podczas kontaktów seksualnych oralnych, analnych i waginalnych z osobą zakażoną HIV – dotyczy szczególnie osób odbywających stosunki seksualne bez prezerwatywy.

Podjąłeś ryzyko? Czas ma znaczenie!

Czasami zdarzają się sytuacje, w których sami bądź w wyniku działania innych ludzi jesteśmy narażeni na ryzyko zakażenia HIV. Wiele osób w takich sytuacjach z powodu braku świadomości potencjalnego ryzyka lub z powodu przeżywania silnego niepokoju nie sięga po pomoc wtedy, kiedy jest ona najbardziej potrzebna. Zakażenia wirusem HIV można bowiem uniknąć, o ile w odpowiednim czasie otrzyma się leki antyretrowirusowe. Jeżeli zaistniało ryzyko zakażenia HIV w Twoim przypadku, jak najszybciej zgłoś się do szpitala zakaźnego, świadczącego leczenie osobom z HIV. Jeżeli otrzymasz odpowiednie leki w ciągu 48 godzin od ryzykownego zdarzenia, masz duże szanse na życie bez HIV. Listę szpitali znajdziesz na stronie Krajowego Centrum ds. AIDS (http://www.aids.gov.pl/pobierz/2808/).

 

Źródła:

  1. Program pilotażowy skierowany do osób przyjmujących narkotyki drogą iniekcji (IDU) dotyczący oszacowania rozpowszechnienia zakażeń HIV i HCV wśród iniekcyjnych użytkowników narkotyków z Warszawy i okolic, Społeczny Komitet ds. AIDS, 2014.

  2. HIV a narkotyki, dostępne na: http://www.aids.gov.pl/pobierz/3191/

  3. Co musisz wiedzieć o HIV i AIDS bez względu na to, gdzie mieszkasz i pracujesz, dostępne na: http://www.aids.gov.pl/pobierz/1891/

  4. HIV?! AIDS/! O co kaman?, dostępne na: http://www.aids.gov.pl/pobierz/1888/