Czerwona wstążka. Część II

Od 1985 r. do końca pierwszego kwartału 2014 r. zarejestrowano na terenie Polski niemal 18 tysięcy przypadków zakażenia wirusem HIV. Jedna trzecia spośród nich związana była z iniekcyjnym (dożylnym) zażywaniem narkotyków. Dane zebrane wśród klientów Punktów Konsultacyjno-Diagnostycznych (2012 r.) wskazują, że 11% zakażeń związanych było z dożylnym przyjmowaniem narkotyków i podejmowaniem ryzykownych kontaktów seksualnych.

Narkotyki zwiększają ryzyko

Kontakt z krwią osoby zakażonej HIV

Niektóre środki psychoaktywne przyjmowane są w iniekcjach, czyli poprzez wstrzyknięcie narkotyku do organizmu. W takim przypadku ryzyko zakażenia HIV zwiększa się szczególnie w sytuacji, gdy osoba zażywająca narkotyk używa tych samych igieł i strzykawek wspólnie z innymi osobami. W sprzęcie używanym do iniekcji zawsze znajduje się krew (w świetle igły i w końcówce strzykawki), poprzez którą może dojść do zakażenia HIV. Tylko pierwszorazowe użycie jednorazowych strzykawek i igieł gwarantuje ich sterylność. Nie istnieje bowiem skuteczny sposób dezynfekcji jednorazowych strzykawek, który gwarantowałby całkowitą eliminację ryzyka zakażenia wirusem HIV.

Kontakty seksualne (oralne, analne i waginalne) z osobą zakażoną HIV

Największe ryzyko zakażenia wirusem HIV pojawia się w sytuacji podejmowania kontaktu seksualnego z osoba zakażoną HIV bez prezerwatywy. Nie ma przy tym znaczenia, czy jest to stosunek waginalny, oralny czy analny. Warto pamiętać, że używanie substancji psychoaktywnych zwiększa ryzyko angażowania się w ryzykowane kontakty seksualne. Obecność substancji psychoaktywnej w organizmie człowieka wpływa na funkcjonowanie jego mózgu i układu nerwowego. W zależności od rodzaju zażywanego narkotyku, nasze zachowanie, percepcja, szybkość reakcji, świadomość itp. zmieniają się. Na jakiś czas tracimy więc dotychczasową kontrolę nad sobą, swoim ciałem i reakcjami. W takiej sytuacji rzadziej zdajemy sobie sprawę z potencjalnego ryzyka i zagrożeń związanych z sytuacją, w której się znajdujemy. Często bez zastanowienia i odpowiednich hamulców robimy rzeczy, których nie zrobilibyśmy „na trzeźwo”. Możemy też nie mieć wpływu na to, co dzieje się z naszym ciałem. To wszystko zwiększa ryzyko zaistnienia sytuacji, w których może dojść do zakażenia wirusem HIV, w tym m.in.:

  • do decyzji o podjęciu kontaktu seksualnego bez użycia prezerwatywy;
  • do podjęcia nieplanowanego kontaktu seksualnego bez użycia prezerwatywy;
  • do stania się ofiarą przestępstwa seksualnego.

Postępuj rozsądnie

Rozsądek i ostrożność pomagają w zmniejszeniu ryzyka zakażenia wirusem HIV. Postępuj w zgodzie z poniższymi wskazówkami:

  • Zachowaj ostrożność w kontakcie z osobą, która się skaleczyła. Nie pomagaj jej bez użycia jednorazowych rękawiczek.
  • Używaj tylko swoich przyborów kosmetycznych i nie pożyczaj ich innym osobom (nawet najbliższym). Dotyczy to szczególnie maszynek do golenia.
  • Jeżeli z jakiegoś powodu używasz igieł lub strzykawek – zawsze korzystaj z tych jednorazowych i wyrzucaj je po każdym użyciu.
  • Korzystając z pomocy dentysty, usług kosmetyczki bądź wykonując tatuaż, wybieraj sprawdzone miejsca. Zawsze pytaj o to, czy używane narzędzia są sterylne. Jeżeli masz choć cień podejrzeń, że nie – zrezygnuj.
  • Zastanów się, zanim podejmiesz kontakty seksualne (oralne, analne, waginalne) i nigdy nie rób tego bez użycia prezerwatywy. Pamiętaj, że inne środki antykoncepcyjne nie ograniczają ryzyka zakażenia HIV.
  • Nie używaj narkotyków. Zażycie substancji psychoaktywnych zawsze zwiększa ryzyko znalezienia się w sytuacjach, które mogą prowadzić do zakażenia wirusem HIV.

Testuj się

Nie bój się sprawdzić, czy jesteś zakażony HIV. Nie warto żyć w niepokoju. Jednocześnie, bez pewności, że jesteś zakażony HIV nie będziesz mógł podjąć odpowiedniego leczenia. Obecnie istnieją leki antyretrowirusowe, które pozwalają na wieloletnie życie z wirusem HIV.

Test możesz wykonać anonimowo i całkowicie bezpłatnie w punktach konsultacyjno-diagnostycznych najszybciej 12 tygodni po zdarzeniu, w którym mogło dojść do zakażenia HIV. Jeżeli masz mniej niż 18 lat, aby wykonać test potrzebujesz zgodę rodziców/opiekunów. Adresy punktów znajdziesz na stronie www.aids.gov.pl.

 

Literatura:

  • Program pilotażowy skierowany do osób przyjmujących narkotyki drogą iniekcji (IDU) dotyczący oszacowania rozpowszechnienia zakażeń HIV i HCV wśród iniekcyjnych użytkowników narkotyków z Warszawy i okolic, Społeczny Komitet ds. AIDS, 2014.
  • HIV a narkotyki, dostępne na: http://www.aids.gov.pl/pobierz/3191/
  • Co musisz wiedzieć o HIV i AIDS bez względu na to, gdzie mieszkasz i pracujesz, dostępne na: http://www.aids.gov.pl/pobierz/1891/
  • HIV?! AIDS/! O co kaman?, dostępne na: http://www.aids.gov.pl/pobierz/1888/