Narkotyki, depresja i cyberprzemoc – kostki domina?

Narkotyki, depresja i cyberprzemoc – kostki domina?

Media elektroniczne stworzyły zupełnie nową przestrzeń do stosowania i doświadczania przemocy psychologicznej. Cyberprzemoc może rozgrywać się i rozpowszechniać na oczach dużo większej liczby osób niż dzieje się to zazwyczaj w przypadku przemocy poza wirtualnej. Przyjmować może bardzo różne formy: od upubliczniania czyichś prywatnych danych, przez prześladowanie, po prowokowanie i nagrywanie kompromitujących dla innych osób sytuacji i zamieszczanie ich w sieci. Sprawcy mogą ulegać – co trzeba podkreślić – złudnemu poczuciu anonimowości, co nie pozostaje bez wpływu na ich poczucie bezkarności. Z cyberprzemocą, jak się okazuje, wiąże się szereg innych zachowań problemowych. W czasie trwającej epidemii szczególnie nasilił się problem cyberprzemocy. Młodzież wskazuje na obraźliwe wiadomości i hejt w Internecie jako jedne z najbardziej dotkliwych form przemocy psychicznej.[1]

Zdaniem amerykańskich i finlandzkich naukowców istnieje związek pomiędzy cyberprzemocą a używaniem narkotyków. Wyniki badania zza oceanu wykazały, że uczniowie, którzy palili marihuanę, byli 1,5 razy bardziej narażeni na doświadczanie cyberprzemocy i 1,7 razy częściej okazywali się jej sprawcami w porównaniu do tych, którzy jej nie używali[2]. Tę korelację potwierdzili również badacze z Finlandii. Ich zdaniem doświadczenie cyberprzemocy może prowadzić do sięgania po narkotyki, jako sposobu na poradzenie sobie z przykrymi dla siebie emocjami. Zaobserwowali także, że sprawcy cyberprzemocy mają większą skłonność do sięgania po narkotyki czy używki (np. papierosy)[3].

Zespół badaczy z Hiszpanii postanowił przyjrzeć się z kolei związkom cyberprzemocy, używania narkotyków, depresji i nadużywania Internetu. Zdaniem naukowców nastolatkowie, którzy używają narkotyków czy mając depresję ze względu na przeżywane przez siebie trudności i towarzyszącą im tendencję do izolowania się, stają się łatwiejszym celem dla sprawców ataków. Doświadczenie cyberprzemocy prowadzić może jednocześnie do pogłębienia lub pojawienia się objawów depresji i – co może wydawać się paradoksalne – nadużywania Internetu (jako sposobu radzenia sobie z przykrymi emocjami). Przypomina to mechanizm błędnego koła, w którym jeden problem napędza lub pogłębia drugi. Hiszpańscy badacze nie potwierdzają natomiast tezy, że doświadczenie cyberprzemocy skłania do sięgania po środki psychoaktywne[4].

Związki między różnymi zachowaniami ryzykownymi cały czas są przedmiotem obserwacji i badań. Opublikowane do tej pory wyniki badań co do jednego są zgodne. Zachowaniom ryzykownym mogą towarzyszyć poważne problemy psychologiczne. Zazwyczaj jedne pociągają za sobą kolejne. Dlatego wydaje się tak ważne, aby nie bagatelizować pojawiających się kłopotów, bez względu na to, czy dotyczą doświadczenia wewnętrznego (np. depresja) czy zewnętrznego (np. cyberprzemoc). Choć nierzadko przeżywaniu trudnych sytuacji towarzyszyć może poczucie bezradności i myśli o braku jakichkolwiek szans na znalezienie rozwiązania, należy pamiętać, że jest to zwykle podyktowane pojawiającymi się wówczas emocjami, takimi jak smutek czy lęk. W rzeczywistości zawsze istnieją różne sposoby na wydobycie się z kryzysu i poradzenia sobie z kłopotami. Zdecydowanie łatwiej jest je dostrzec i wprowadzić w życie, kiedy zwracamy się o pomoc do innych, w tym do specjalistów, takich jak psycholog, psychiatra czy terapeuta. W czasie trwającej epidemii szczególnie istotne jest dbanie o własny komfort i zdrowie psychiczne. Ze specjalistą można umówić się również online.


Przypisy

[1] https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK.

[2] Teens involved in substance abuse can be cyberbullies or cyberbullied, https://www.secureteen.com/cyberbullying/teens-involved-in-substance-abuse-can-be-cyberbullies-or-cyberbullied/

[3] Tamże.

[4] Longitudinal and Reciprocal Relations of Cyberbullying With Depression, Substance Use, and Problematic Internet Use Among Adolescents, https://pdfs.semanticscholar.org/5ffd/429d2338c095342e5e5aae2e644b981802f0.pdf [dostęp: 12.12.2017]